5 bước kiểm tra hàng ngày để vận hành hệ thống xử lý nước thải ổn định

Với bất kỳ hệ thống xử lý nước thải nào, công việc hàng ngày của người vận hành quyết định đến 80% hiệu suất xử lý. Nhiều sự cố lớn như bùn chết hàng loạt, tràn bể hay bơm hư hỏng đều bắt nguồn từ việc bỏ qua những kiểm tra nhỏ nhặt trong ca trực. Dưới đây là 5 bước thực tế, được đúc kết từ kinh nghiệm của các kỹ sư lâu năm trong lĩnh vực nước thải, giúp bạn duy trì trạm xử lý nước thải luôn trong trạng thái tốt nhất, đồng thời bảo vệ môi trường khỏi những rủi ro ô nhiễm.

Bước 1: Đo nhanh pH và nhiệt độ tại hố thu

Ngay đầu ca, hãy lấy mẫu nước thải đầu vào để kiểm tra pH và nhiệt độ. pH quá thấp (dưới 5) hoặc quá cao (trên 10) có thể làm chết vi sinh trong bể sinh học chỉ sau vài giờ. Nhiệt độ vượt 40°C cũng gây sốc nhiệt, nhất là vào mùa hè. Nếu phát hiện bất thường, cần báo ngay cho bộ phận sản xuất để truy nguồn xả thải và kịp thời điều chỉnh. Việc kiểm tra này tuy đơn giản nhưng lại là “tấm khiên” đầu tiên bảo vệ toàn bộ quy trình xử lý nước thải.

Bước 2: Ghi nhận lưu lượng và điều chỉnh van phân phối

Lưu lượng nước thải thường xuyên biến động theo ca sản xuất. Người vận hành cần ghi lại chỉ số đồng hồ đo lưu lượng mỗi 2 tiếng. Nếu lưu lượng vượt quá 120% công suất thiết kế của hệ thống xử lý nước thải, cần giảm van đầu vào hoặc kích hoạt bể điều hòa dự phòng. Không nên để nước tràn qua bể sinh học quá nhanh vì sẽ cuốn trôi bùn ra ngoài, dẫn đến nước đầu ra đục và vượt chỉ tiêu TSS.

Bước 3: Kiểm tra nồng độ oxy hòa tan (DO) và bùn hoạt tính

DO trong bể hiếu khí cần duy trì từ 2 – 4 mg/L. Nếu DO xuống dưới 1 mg/L, vi sinh thiếu oxy sẽ chết dần và phát sinh mùi hôi. Dùng cốc đo lấy mẫu bùn ở cuối bể, quan sát màu sắc: bùn màu nâu socola, lắng nhanh là tốt; bùn đen, có váng nổi là dấu hiệu thiếu oxy hoặc bùn già. Với xử lý nước thải công nghiệp, việc duy trì bùn khỏe mạnh càng quan trọng vì tải trọng ô nhiễm thường cao hơn nhiều so với sinh hoạt.

Bước 4: Kiểm tra hoạt động của máy thổi khí và bơm

Hãy lắng nghe âm thanh phát ra từ máy thổi khí. Tiếng ồn lớn bất thường, rung lắc mạnh hoặc nhiệt độ vỏ máy nóng rẫy là dấu hiệu cần bảo trì gấp. Bơm định lượng hóa chất xử lý nước thải như PAC, polymer cũng cần kiểm tra xem có bị tắc đầu hút hay không. Một mẹo nhỏ: thường xuyên vệ sinh lưới lọc của bơm sẽ giúp tăng tuổi thọ thiết bị lên gấp rưỡi. Đây là kinh nghiệm quý báu mà không phải công ty xử lý nước thải nào cũng nhắc nhở khách hàng khi chuyển giao công nghệ.

Bước 5: Vệ sinh nhanh và ghi nhật ký ca

Trước khi bàn giao ca, hãy vớt rác ở song chắn, lau sạch các cảm biến và ghi chép đầy đủ các chỉ số đã đo vào sổ nhật ký. Những bất thường dù nhỏ nhất như váng bọt màu trắng li ti trong bể lắng cũng cần được mô tả rõ. Nhật ký vận hành là cơ sở dữ liệu vô giá để phân tích sự cố sau này và cũng là bằng chứng cho thấy doanh nghiệp đã thực hiện đúng dịch vụ xử lý nước thải theo cam kết pháp luật.

Thực hiện đủ 5 bước trên mỗi ngày, bạn không chỉ yên tâm về chất lượng nước đầu ra mà còn kéo dài tuổi thọ cho cả nhà máy xử lý nước thải, giảm thiểu chi phí sửa chữa lớn về lâu dài.