Khắc phục nhanh sự cố thường gặp khi vận hành hệ thống xử lý nước thải

Trong thực tế vận hành hệ thống xử lý nước thải, sự cố có thể ập đến bất cứ lúc nào, đặc biệt là vào ban đêm khi chỉ có một mình kỹ thuật viên trực. Hiểu rõ nguyên nhân và cách xử lý tạm thời sẽ giúp bạn tránh được những khoản phạt nặng từ cơ quan quản lý môi trường. Sau đây là ba tình huống điển hình mà bất kỳ ai làm việc với nước thải cũng có thể gặp phải.

Sự cố 1: Bùn nổi đen từng mảng trong bể lắng

Bạn đang kiểm tra bể lắng thì thấy từng mảng bùn đen, có bọt khí nổi lên và vỡ tan trên mặt nước. Nguyên nhân chủ yếu là do quá trình khử nitrat xảy ra ngay trong bể lắng khi bùn bị lưu quá lâu. Cách khắc phục cấp tốc: tăng bơm tuần hoàn bùn về bể hiếu khí và tăng cường sục khí ở ngăn đầu tiên. Nếu tình trạng không cải thiện, cần xả bớt bùn dư và kiểm tra lại thời gian lưu bùn (SRT). Những nhà máy xử lý nước thải có chế độ dinh dưỡng không cân đối cũng rất dễ gặp hiện tượng này.

Sự cố 2: Nước sau xử lý đột ngột đục, nhiều cặn lơ lửng

Nước đầu ra đục như nước vo gạo thường là do bùn vi sinh bị trôi vì bông bùn kém lắng. Kiểm tra ngay pH và DO: nếu DO quá thấp, bật thêm máy thổi khí; nếu pH ngoài ngưỡng 6.5-8.5, châm axit/xút điều chỉnh. Đồng thời, giảm lưu lượng nước vào xuống 70% để bể lắng kịp lắng. Trong trường hợp bùn vẫn trôi, có thể bổ sung trợ lắng polymer với liều lượng nhỏ qua thử nghiệm Jar-test. Đây là lúc bạn thấy rõ vai trò của hóa chất xử lý nước thải trong việc “chữa cháy” tạm thời, nhưng về lâu dài vẫn phải tìm ra gốc rễ là do tải trọng hay vi sinh.

Sự cố 3: Máy thổi khí kêu to, rung mạnh rồi dừng đột ngột

Giữa đêm, tiếng ồn của máy thổi khí đột nhiên thay đổi rồi máy ngắt hoàn toàn. Trước tiên, ngắt cầu dao, kiểm tra nhiệt độ động cơ – nếu quá nóng, có thể do quá tải hoặc thiếu dầu bôi trơn. Đợi máy nguội, thử khởi động lại ở chế độ không tải. Nếu không thành công, lập tức chuyển sang máy dự phòng (nếu có) và gọi đơn vị dịch vụ xử lý nước thải hỗ trợ. Đừng cố tự ý tháo máy nếu không có chuyên môn cơ khí. Một mẹo nhỏ là luôn trữ sẵn một bộ dây curoa và vòng bi thay thế trong kho.

Dù sự cố nào xảy ra, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh, cô lập sự cố và ghi chép lại toàn bộ diễn biến. Sau đó, họp rút kinh nghiệm để bổ sung vào quy trình xử lý nước thải chuẩn của nhà máy, tránh lặp lại trong tương lai.